बनेपा, बिहिबार, ६ कात्तिक २०७७ । काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीले श’व व्यव’स्थापनका लागि मानिसले छुुनुु नपर्ने गरी सहयोग गर्ने ‘रो’बो भ्या’न’ निर्माण गरिरहेका छन् ।

कोरोना सङ्क्र’मणबाट मृ’त्यु हुने व्यक्तिको श’व छु’नका लागि ड’र मान्नुपर्ने अवस्था आएपछि विद्यार्थीहरूले यस्तो भ्यान निर्माण गर्न लागेका हुन् ।

रिमोटबाट चल्ने यो भ्यान तिहारसम्ममा तयार हुने विद्यार्थीको अपेक्षा छ । धुलिखेल अस्पतालमा नेपालको पहिलो कोरोना सङ्क्र’मितको मृ’त्यु भएपछि श’व व्यव’स्थापन गर्न भक्तपुरबाट टोली ल्याएर श’व उठाइएको थियो ।

काठमाडौँ विश्वविद्यालय (केयू) स्कुल अफ इन्जिनियरिङका विद्यार्थीले रोबो भ्यानमार्फत अस्पतालमा कोरोनाबाट मृ’त्यु हुने व्यक्तिको श’व व्यव’स्थापन गर्न सकिने अवधारणा अगाडि सारेका थिए । आफ्ना विद्यार्थीले अघि सारेको रो’बो भ्यान बनाउने योजनालाई विश्वविद्यालयले नेपाल एकेडेमी अफ साइन्स एन्ड टेक्नोलोजी (नास्ट) मा प्रस्ताव पेस गरेको थियो । केयूका विद्यार्थीले पेस गरेको प्रस्ताव नास्टले स्वीकृत गरेको थियो । नेपालमा नै पहिलो पटक निर्माण सुरु गरिएको रोबो भ्यान निर्माणका लागि करिब १० लाख रुपियाँ लाग्ने बताइएको छ । रोबो भ्यान निर्माणका लागि नास्टले काठमाडौँ विश्वविद्यालयलाई १० लाख रुपियाँ सहयोग उपलब्ध गराएको विश्वविद्यालयका एसोसियट डीन डा. बीमप्रसाद श्रेष्ठले जानकारी दिनुभयो ।

उहाँले को’रोना सङ्क्र’मणबाट मृ’त्यु भएका व्यक्तिको श’व व्यवस्था’पनका लागि कन्भियर बेल्टको प्रयोग गरेर रोबो भ्यान निर्माण गरिएको बताउनुभयो । ‘रोबो भ्यान निर्माणपछि शव व्यवस्थापन गर्न खटिएका स्वास्थ्यकर्मीलाई कोरोना सङ्क्रमणको जोखिमबाट टाढा राख्न सहयोग गर्छ,’ श्रेष्ठले थप्नुभयो ।

विश्वविद्यालयका स्कुल अफ इन्जिनियरिङमा अध्ययनरत विद्यार्थीहरूको एक समूूहले अभियान्त्रिक कर्मशाला टिम बनाएर रोबो भ्यान बनाउने काम अगाडि बढाएका हुन् । अभियान्त्रिक कर्मशाला परियोजनाको नेतृत्व तथा रोबो भ्यानका डिजाइनर अभिषेक कार्कीले रोबो भ्यानले मृ’त शरीरलाई अस्पतालको शø’याबाट श’व वा’हन र श’व वा’हनबाट घाटसम्म स्थानान्तरण गर्न सहयोग गर्ने बताउनुभयो । ‘‘विभिन्न भाइरसका कारण मानिसलाई छुनै नहुने अवस्था आएकाले उक्त भाइरसबाट मृत्यु हुने व्यक्तिको श’व व्यवस्थाप’नका लागि खट्ने व्यक्तिहरू सङ्क्रमित हुने ड’र भएकाले श’व व्यवस्थापन गर्न नयाँ प्रविधिको विकास ग¥यौँ,’’ कार्कीले थप्नुभयो ।

कार्कीले एउटा श’व व्यवस्थापन गर्न १० भन्दा बढी जनशक्ति लाग्ने र श’व व्यवस्थापन गर्ने व्यक्तिसमेत सङ्क्र’मित हुने अवस्था हुन्थ्यो तर रोबो भ्यान निर्माणपछि एक व्यक्तिले नै सबै काम गर्न सक्ने बताउनुभयो । रोबो भ्यान दुई भागको रहेको छ । रिमोट कन्ट्रोलका माध्यमबाट एउटा भागले मृत शरी’रलाई उचालेर रोबो भ्यानमा राख्ने र अर्को भागले मृ’त शरीरलाई रोबो भ्यानबाट श’व वहानमा राख्न सहयोग गर्छ । करिब तीन महिनाअघिबाट सुरु गरिएको रो’बो भ्यान बनाउने कामको एउटा भागको करिब ९० प्रतिशत काम सकिएको छ । डमी मृत शरीर राखेर रोबोको परीक्षणसमेत गरिसकिएको छ । रोबो भ्यानको सम्पूर्ण काम तिहारअघि सकिने एसोसियट डीन डा. श्रेष्ठले बताउनुभयो ।

रो’बो भ्या’न बनाउन कार्कीको नेतृत्वमा सञ्जीव पोख्रेल, शैलेश भट्ट, आर्जन आचार्य, विशाल भेटवाल र सुदीप फुयाँल सक्रिय रहनुभयो । विश्वविद्यालयका एसोसियट डीन डा. बीमप्रसाद श्रेष्ठले र प्रोफेसर डा. रमेश माकजुले आइपर्ने समस्याको समाधानमा लाग्नुभएको छ । कोरोना भाइर’सका कारण भएको बन्दा’बन्दी तथा बजारमा आवश्यक सामग्रीको अभावका कारण काममा ढि’लाइ भएको एसोसियट डीन श्रेष्ठले बताउनुभयो । गोरखापत्र

जानकारीको लागी तल फोटोमा किल्क गर्नु होला ,सुमेघ ट्राभल्स्